Legendarny transatlantyk SS United States został w środę celowo zatopiony u wybrzeży Florydy. Statek spoczął na dnie Zatoki Meksykańskiej i ma służyć jako największa na świecie sztuczna rafa, a także jako atrakcja dla nurków.
Ostatni rejs na dno
Zanurzanie trwało wiele godzin. Około 22:00 czasu wschodniego USA statek zniknął pod wodą. Leży teraz w pozycji pionowej, na głębokości około 55 metrów (180 stóp). Jednostka ma blisko 300 metrów długości (prawie 1000 stóp), czyli więcej niż Titanic.
Setki pomieszczeń, korytarzy i szybów windowych mają stać się siedliskiem dla ryb i innych organizmów morskich. Mają też być miejscem eksploracji dla nurków.
Rekordzista z 1952 roku
SS United States wyruszył w dziewiczy rejs w 1952 roku. Już podczas pierwszej podróży pobił rekord prędkości na Atlantyku i zdobył prestiżową Błękitną Wstęgę. Według organizacji SS United States Conservancy rekord utrzymuje się do dziś, czyli ponad 60 lat później.
Statek został zaprojektowany tak, aby w razie wojny dało się go przerobić na transportowiec wojskowy. Mógłby wtedy zabrać 14 tysięcy żołnierzy i przepłynąć około 10 tysięcy mil bez uzupełniania paliwa. Nigdy do tego nie doszło. Do końca służby w 1969 roku na pokładzie podróżowali między innymi Harry Truman, Walt Disney, Marilyn Monroe i Walter Cronkite.
Susan Gibbs, przewodnicząca zarządu konserwatorium i wnuczka projektanta statku, mówi o mieszanych uczuciach. Czuje żal, ale też wdzięczność i nadzieję. O samym statku powiedziała:
- Susan Gibbs: „Uosabiał ducha narodu tak pewnego siebie, że wierzył w możliwość dokonania rzeczy niezwykłych.”
Dlaczego statek poszedł na dno
Konserwatorium chciało przekształcić jednostkę w hotel lub muzeum. Przeszkodziły temu problemy prawne i finansowe, więc w 2024 roku statek sprzedano hrabstwu Okaloosa na Florydzie. To właśnie hrabstwo zdecydowało o jego zatopieniu.
Zatopienie czegoś, co zbudowano po to, by utrzymywać się na wodzie, nie jest proste. Projekt poprowadziła firma Coleen Marine, która specjalizuje się w tworzeniu sztucznych raf. Ekipa naprawiała dziury i nieszczelności w kadłubie, żeby statek zanurzał się w kontrolowany sposób. Największym wyzwaniem było wypuszczenie powietrza z wnętrza, a nie napełnienie go wodą. Usunięto też sporą część zardzewiałej powłoki zewnętrznej, aby ułatwić osiedlanie się organizmów morskich. Najważniejsze było, żeby statek opadł prosto, bez przewracania i obracania się. Całość przygotowań zajęła ponad 18 miesięcy.
Prezeska i współzałożycielka firmy, Coleen O’Malley, podkreśla, że zachowano pierwotny kształt kadłuba. Dzięki temu konstrukcja pod wodą ma wyglądać tak, jak statek wyglądał nad wodą. Gibbs i O’Malley obserwowały zatopienie z wybrzeża w okolicach Destin i Fort Walton Beach. Konserwatorium planuje teraz budowę muzeum poświęconego statkowi na Florydzie.
Co to znaczy dla czytelnika w Polsce
Sztuczne rafy z zatopionych jednostek to znany pomysł, który łączy ochronę życia morskiego z turystyką nurkową. Do Zatoki Meksykańskiej raczej nie wybierze się wielu polskich nurków, ale historia pokazuje, jak wielką wartość mogą mieć wraki. Także na Bałtyku nurkowanie wrakowe cieszy się zainteresowaniem.
W Europie takie projekty zwykle wymagają spełnienia przepisów o ochronie środowiska morskiego, między innymi dokładnego oczyszczenia statku. Szczegóły zależą od kraju i konkretnego przypadku. Z przytoczonego materiału nie wynika, by sprawa miała bezpośredni wpływ na Polskę. Jest to raczej ciekawy przykład drugiego życia wielkiego zabytku techniki.
Źródło: NPR – „The SS United States takes its final voyage to the bottom of the Gulf of Mexico”
